Cà Mau 2 ngày: rừng tràm U Minh Hạ và cháo gà ở phường An Xuyên

Ở cực Nam Tổ quốc, Cà Mau có một trong những khu rừng tràm nguyên sinh hiếm hoi còn lại của miền Tây. Chuyến đi hai ngày này không chạy theo nhiều điểm check-in. Bạn dành trọn một ngày để chèo xuồng trong Vườn Quốc gia U Minh Hạ, và một buổi để ăn tô cháo gà ta của một quán nhỏ đã bán hơn 30 năm trong hẻm ở phường An Xuyên. Lịch trình hợp với khách tự túc, gia đình có trẻ lớn và khách quốc tế muốn thấy miền Tây ở nhịp chậm.

Thời điểm đẹp nhất

• Mùa khô, khoảng tháng 12 đến tháng 4, là lúc trời ít mưa, đường bộ khô ráo, thuận tiện cho khách đi xe máy hoặc thuê xe tự lái. Trời nắng, nắng lọc qua tán tràm nên rất hợp để chụp ảnh.
• Cuối mùa khô, mực nước trong một số kênh rạch có thể xuống thấp. Rừng tràm cũng vào giai đoạn cao điểm phòng cháy chữa cháy rừng, nên một số khu vực hoặc hoạt động có thể bị hạn chế. Hãy hỏi trước ban quản lý vườn hoặc đơn vị tổ chức tour.
• Mùa mưa (khoảng tháng 5 đến tháng 11) thì nước kênh đầy, rừng xanh mướt, nhưng hay có mưa chiều và đường vào rừng có thể lầy.
• Muốn ăn cháo gà, bạn nên tránh các ngày 14, 15, 30 và mùng 1 âm lịch. Đây là những ngày quán thường nghỉ cố định.

Di chuyển

Đến Cà Mau

• Máy bay: sân bay Cà Mau có đường bay từ TP.HCM. Số chuyến mỗi ngày không nhiều, nên đặt vé sớm và kiểm tra lịch bay theo mùa.
• Xe khách: từ TP.HCM có nhiều tuyến xe giường nằm, đi đêm khá tiện. Quãng đường hơn 300 km, mất khoảng 8–9 giờ tùy tuyến và tình hình giao thông.
• Xe tự lái: khi đi từ Cần Thơ hay các tỉnh lân cận, bạn có thể kết hợp ghé thêm vài điểm miền Tây dọc đường.

Từ trung tâm Cà Mau vào U Minh Hạ

• Vườn quốc gia nằm ở phía tây bắc trung tâm Cà Mau, cách khoảng vài chục km. Đi ô tô hoặc xe máy mất chừng một giờ.
• Khách tự túc có thể thuê xe máy tại trung tâm, hoặc thuê xe kèm tài xế trọn ngày. Cách thứ hai tiện hơn cho gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
• Trong rừng, phương tiện chính là xuồng ba lá, xuồng máy hoặc vỏ lãi. Bạn nên đặt qua ban quản lý vườn hoặc các điểm du lịch sinh thái được cấp phép.

Điểm tham quan nổi bật

Gợi ý sắp xếp: Ngày 1 đến Cà Mau, buổi chiều đi ăn cháo gà rồi dạo phố, chợ. Ngày 2 khởi hành sớm vào U Minh Hạ, ở trong rừng trọn ngày, chiều tối quay về. Nếu lịch bay hay lịch xe không khớp, bạn có thể đảo lại: đi rừng ngày đầu, ăn cháo buổi chiều ngày thứ hai trước khi rời đi.

1. Rừng tràm nguyên sinh Vườn Quốc gia U Minh Hạ

Vườn quốc gia rộng hơn 8.500 ha, trong đó gần 3.000 ha là rừng tràm nguyên sinh. Đây cũng là một trong ba vùng lõi của Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau do UNESCO công nhận. Đến đây, bạn sẽ hiểu vì sao việc bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập nước trên đất than bùn lại quan trọng với cả vùng đồng bằng.

2. Chèo xuồng dưới tán tràm

Đây là trải nghiệm đáng giá nhất của chuyến đi. Xuồng len qua những con kênh hẹp, hai bên là tràm và dây leo, nước kênh nhuộm màu nâu đỏ đặc trưng của vùng than bùn. Hãy đi chậm và giữ yên lặng để nghe tiếng chim, thấy cá đồng quẫy nước và đôi khi gặp khỉ trên cành.

3. Quan sát động vật hoang dã

Khu vực ghi nhận 176 loài thực vật, 23 loài thú, 91 loài chim cùng hàng chục loài cá nước ngọt. Một tín hiệu vui cho công tác bảo tồn là già đẫy Java, loài cò lớn quý hiếm, đã quay lại sau hơn 10 năm vắng bóng, đàn hiện có khoảng 7 cá thể. Mang theo ống nhòm sẽ giúp bạn quan sát chim mà không làm chúng hoảng sợ.

4. Tìm hiểu nghề gác kèo ong

Người dân U Minh có cách lấy mật ong rừng độc đáo: gác những thanh cây làm "kèo" để dẫn ong về làm tổ, thay vì phá tổ tự nhiên. Nếu có hoạt động trải nghiệm, bạn sẽ được nghe kể về nghề truyền thống này và nếm mật ong tại chỗ.

5. Câu cá và trải nghiệm đời sống ven rừng

Một số điểm du lịch sinh thái cho khách câu cá trên kênh, xem người dân làm chuối ép khô hay nghỉ trưa trên võng dưới tán cây. Trẻ em thường rất thích phần này. Hiện địa phương đang có đề án phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn đến năm 2030, nên hoạt động cụ thể ở từng thời điểm có thể khác nhau.

6. Xóm Đạo, phường An Xuyên

Khu xóm nhỏ với những con hẻm yên tĩnh này là nơi có quán cháo gà lâu năm. Bạn có thể đi bộ quanh khu vực trước hoặc sau bữa ăn để cảm nhận nhịp sống thường ngày của người Cà Mau, khác hẳn không khí ở các điểm du lịch.

7. Chợ và phố trung tâm Cà Mau

Chiều tối, bạn có thể dạo các khu chợ ở trung tâm để mua khô cá, tôm khô, mật ong làm quà. Đi bộ ven sông vào giờ mát cũng là cách nghỉ ngơi nhẹ nhàng sau một ngày trong rừng.

Ẩm thực nên thử

Cháo gà ta ở phường An Xuyên

Quán nằm trong một con hẻm thuộc khu Xóm Đạo, đã hoạt động hơn 30 năm và giữ quy mô rất nhỏ. Mỗi ngày quán chỉ dùng ba con gà ta thả vườn, mỗi con khoảng 1,5–1,6 kg. Vài điểm làm nên hương vị riêng:

• Gà được luộc khoảng 20–25 phút rồi ngâm nước lạnh để da giòn, thịt chắc.
• Gạo được rang khô trước khi nấu nên cháo thơm và sánh.
• Hành lá được phi bằng mỡ gà, rắc lên tô cháo nóng.
• Gỏi ăn kèm làm từ giá và bắp cải, chỉ trộn khi khách gọi để rau giữ được độ giòn.

Quán thường mở bán từ khoảng 14h và hết hàng trước 17h, có hôm hết sớm hơn. Chỗ ngồi rất ít, mỗi lượt chỉ khoảng 5–7 khách, nên nhóm đông có thể mua mang về. Giá một phần cháo kèm gỏi ở mức bình dân.

Đặc sản vùng U Minh

• Mật ong rừng U Minh: thơm mùi hoa tràm, có thể nếm thử ngay trong rừng hoặc mua làm quà.
• Khô cá đồng: cá lóc, cá sặc phơi một nắng, nướng hay chiên đều ngon.
• Lẩu mắm ăn kèm rau đồng: đậm đà, ăn cùng nhiều loại rau mọc tự nhiên ven kênh. Đây là món nên gọi khi đi nhóm.

Các món đặc sản này dễ tìm ở các điểm du lịch sinh thái quanh vườn quốc gia và ở quán ăn khu trung tâm Cà Mau.

Kinh nghiệm & lưu ý

• Canh giờ cho bữa cháo gà: đến khoảng 14h–15h là an toàn nhất. Tránh các ngày 14, 15, 30 và mùng 1 âm lịch vì quán thường nghỉ. Nhớ xem lịch âm trước khi đặt vé.
• Đi rừng từ sáng sớm: chim và thú hoạt động nhiều vào sáng sớm, trời cũng mát hơn. Nên mang nước, mũ rộng vành, kem chống nắng và thuốc chống muỗi.
• Tuân thủ quy định phòng cháy rừng: mùa khô tuyệt đối không hút thuốc, không đốt lửa, không xả rác trong rừng tràm. Đất than bùn rất dễ bắt lửa và cháy âm ỉ.
• An toàn trên xuồng: luôn mặc áo phao, nhất là trẻ em. Ngồi cân bằng, không đứng dậy đột ngột khi xuồng đang đi.
• Tôn trọng động vật hoang dã: không cho khỉ ăn, không gây tiếng ồn lớn. Không dùng flycam hay đi vào khu vực cấm nếu chưa được phép.
• Chuẩn bị tiền mặt: ở vùng ven rừng và các quán nhỏ, thanh toán bằng thẻ hay chuyển khoản có thể không tiện bằng tiền mặt.
• Với khách quốc tế: nên nhờ khách sạn hoặc hướng dẫn viên địa phương hỗ trợ đặt xuồng, thuê xe và hỏi đường vào hẻm, vì biển hiệu ở các quán nhỏ thường chỉ có tiếng Việt.