Ăn sáng Hà Nội ngày se lạnh: cà phê trứng, bún ốc, bánh cuốn

Hà Nội vào mùa đông có một nhịp ăn sáng rất riêng. Hơi nước bốc lên từ nồi nước dùng ở góc phố, người ta ngồi ghế nhựa thấp, xuýt xoa bên bát bún nóng rồi kết thúc bằng một tách cà phê béo ngậy. Ẩm thực ở đây không chuộng vị đậm gắt mà đề cao sự thanh, cân bằng và đúng mùa. Vì thế, đi Hà Nội dịp cuối năm là lúc rất hợp để ăn đúng món theo cách của người địa phương.

Lộ trình gợi ý: từ chợ Long Biên vào phố cổ

Nếu chịu dậy sớm, bạn sẽ thấy một Hà Nội mà phần lớn du khách bỏ lỡ. Một số tour ẩm thực buổi sáng, thường do đầu bếp hoặc người am hiểu địa phương dẫn, bắt đầu từ khoảng 4 giờ sáng và kết thúc quanh 8 giờ 30, đúng lúc các sạp chợ dọn hàng.

• Chợ đầu mối Long Biên (trước bình minh): đây là lúc chợ đông nhất. Rau củ, trái cây, thịt, cá và hải sản từ các tỉnh đổ về rồi được chuyển đi khắp thành phố. Đứng xem một lúc, bạn sẽ hiểu nguyên liệu cho bát phở hay đĩa bánh cuốn sáng nay đi từ đâu tới. Lối đi trong chợ hẹp, xe đẩy và xe máy chạy liên tục, nên hãy đi sát lề và giữ chặt đồ đạc.
• Khu ngõ Đồng Xuân (khi trời còn tối): nhiều quán đã ninh nước dùng từ trước giờ cao điểm. Đây là chỗ tốt để ăn món nóng đầu tiên trong ngày.
• Phố cổ và quanh Hồ Hoàn Kiếm (sau 7 giờ): dạo 36 phố phường, ngồi cà phê vỉa hè, ngắm Tháp Rùa giữa hồ. Nếu ngại đi bộ hay qua đường đông xe, bạn có thể đi xích lô qua các phố như Hàng Bè, Hàng Quạt, Lãn Ông.

Gia đình có trẻ nhỏ không cần dậy từ 4 giờ. Ra chợ khoảng 6 giờ vẫn kịp thấy không khí, rồi ăn sáng trong phố cổ là vừa sức.

Món nên thử

Bún ốc

Đây là món "rất Hà Nội" và hợp nhất với trời se lạnh. Bún ốc nóng có nước dùng chua dịu từ giấm bỗng, thêm cà chua và chút mỡ hành. Ốc giòn sần sật, thường ăn kèm rau sống, đôi khi có đậu rán hoặc chả cá. Còn bún ốc nguội là cách ăn thanh tao hơn: bún sợi nhỏ, ốc luộc chấm vào bát nước giấm bỗng loãng, rất ít gia vị. Món này dễ gây tò mò với khách quốc tế vì vị chua nhẹ khá lạ miệng.

• Lúc ăn: sáng hoặc trưa. Nhiều người Hà Nội coi món này là món quà vặt cả ngày.
• Nên tìm: các ngõ nhỏ trong phố cổ, khu quanh chợ Đồng Xuân và các khu dân cư cũ.

Để thấy món dân dã này được nâng tầm ra sao, có thể tham khảo một nhà hàng fine dining ở Hà Nội. Nơi đây đã biến bún ốc nguội thành món súp ăn với bánh cuốn tráng tay, dùng ốc hồ Tây và nước dùng lọc trong theo kiểu consommé để giảm độ gắt của giấm bỗng. Món này nằm trong set nhiều món giá cao. Còn nếu muốn ăn đúng vị, bát bún ở quán vỉa hè vẫn là lựa chọn của người địa phương.

Bánh cuốn

Bánh cuốn là lớp bột mỏng tráng trên nồi hơi, cuốn nhân thịt băm và mộc nhĩ, rắc hành phi. Bánh ăn kèm chả quế hoặc giò, chấm nước mắm pha vừa chua vừa ngọt. Bánh ngon nhất là khi vừa tráng xong, còn nóng và mềm. Ngồi gần nồi tráng bánh cũng là một màn "biểu diễn" thú vị cho trẻ nhỏ.

• Lúc ăn: buổi sáng sớm, nhiều quán bán đến giữa trưa.
• Nên tìm: rải rác trong phố cổ và các phố quanh Hồ Hoàn Kiếm.

Chả mực chiên

Chả mực giã tay, chiên vàng, thơm và giòn dai. Món này có gốc từ vùng biển Quảng Ninh nhưng giờ khá phổ biến ở Hà Nội. Bạn có thể gọi thêm một miếng ăn kèm bánh cuốn hoặc xôi để bữa sáng "có biển".

• Nên tìm: ở các quán bánh cuốn, quán xôi trong khu phố cổ.

Phở bò

Không thể thiếu trong danh sách. Phở Hà Nội có nước dùng trong, ngọt từ xương, thoang thoảng mùi quế, hồi, gừng nướng. Bánh phở mềm, ăn cùng thịt tái, chín hoặc gầu. Người Hà Nội thường chỉ thêm chút chanh, ớt, tỏi ngâm giấm chứ ít dùng tương đen, tương ớt như ở miền Nam.

• Lúc ăn: sáng sớm là chuẩn nhất. Vài quán bán cả tối.
• Nên tìm: phố cổ, khu Hoàn Kiếm và quanh chợ Đồng Xuân.

Bún mọc

Món này nhẹ nhàng hơn phở. Nước dùng xương trong, mọc (giò sống viên) mềm, thường có thêm sườn, giò hoặc nấm. Bún mọc hợp với người không ăn được chua hay cay và rất dễ ăn với trẻ em.

• Nên tìm: quanh khu chợ và các ngõ trong phố cổ.

Xôi thập cẩm

Nắm xôi nóng phủ đủ thứ: pate, giò, lạp xưởng, trứng, chả, thịt kho, hành phi. Món này no lâu, rẻ, tiện mang theo khi đi dạo hoặc lên đường sớm. Ngày lạnh mà cầm gói xôi ấm trong tay thì rất dễ chịu.

• Lúc ăn: từ rất sớm. Xôi thường hết hàng trước trưa.
• Nên tìm: gánh xôi vỉa hè và các hàng nhỏ khắp phố cổ, quanh các chợ.

Bún chả

Thịt nướng than hoa thơm khói, ăn với bún, rau sống và bát nước chấm chua ngọt, có đu đủ xanh, cà rốt. Người Hà Nội thường ăn bún chả buổi trưa, nhưng một số quán quanh khu chợ dọn sớm hơn. Nếu tour sáng của bạn có dừng ở đây thì cứ thử.

• Nên tìm: các phố quanh Hồ Hoàn Kiếm và phố cổ, thường từ cuối buổi sáng.

Cà phê trứng

Đây là món kết thúc hoàn hảo cho bữa sáng ngày lạnh. Lòng đỏ trứng được đánh bông với đường và sữa đặc, phủ lên lớp cà phê đậm. Lớp kem trứng mịn như kem tươi, ngọt béo. Cà phê trứng thường được đặt trong bát nước nóng để giữ ấm. Hãy dùng thìa xúc lớp kem trước, rồi khuấy đều để uống phần cà phê bên dưới.

• Lúc ăn: sau bữa sáng hoặc giữa buổi.
• Nên tìm: phố cổ có hàng trăm quán cà phê. Khu Hàng Điếu, Hàng Gai và quanh Hồ Hoàn Kiếm có nhiều nơi phục vụ cà phê trứng, trong đó có những quán lâu đời gắn với nguồn gốc món này.

Mẹo thưởng thức

Cách gọi món

• Quán vỉa hè thường chỉ bán một hai món. Bạn chỉ cần nói số lượng, ví dụ "cho hai bát", "một đĩa bánh cuốn".
• Với phở, có thể nói "tái", "chín" hoặc "tái chín" để chọn kiểu thịt.
• Muốn ít hành hay không rau mùi thì báo ngay khi gọi. Người ăn chay nên chọn kỹ vì hầu hết nước dùng nấu từ xương hoặc có mắm.
• Khách quốc tế nên lưu sẵn tên món bằng tiếng Việt trong điện thoại để chỉ cho người bán.

Giờ ăn

• Ăn sáng ở Hà Nội diễn ra rất sớm, khoảng từ 6 đến 9 giờ. Nhiều quán bán đến khi hết nồi nước dùng, có khi trước 10 giờ đã đóng.
• Ngày cuối tuần và dịp lễ cuối năm, các quán nổi tiếng thường đông. Đi sớm sẽ có chỗ ngồi và đồ ăn còn nóng.
• Muốn xem chợ Long Biên sôi động nhất, hãy có mặt trước bình minh.

Giá khoảng bao nhiêu

• Xôi: khoảng 20.000–50.000 đồng/suất, tuỳ đồ ăn kèm.
• Bánh cuốn, bún mọc, bún ốc: khoảng 35.000–70.000 đồng.
• Phở bò: khoảng 50.000–90.000 đồng/bát.
• Cà phê trứng: khoảng 30.000–60.000 đồng/tách.
• Tour ẩm thực sáng có người dẫn có giá khác nhau tuỳ đơn vị. Hãy hỏi kỹ những gì đã bao gồm trước khi đặt.

Lưu ý thực tế

• Mang sẵn tiền mặt mệnh giá nhỏ. Nhiều quán đã nhận chuyển khoản qua mã QR, nhưng thẻ quốc tế thì ít nơi dùng được.
• Trời sáng sớm mùa đông có thể lạnh và ẩm. Hãy mặc nhiều lớp, mang khăn và đi giày kín.
• Hỏi giá trước khi ăn nếu quán không có bảng giá, nhất là ở khu đông du khách.
• Khăn ướt trên bàn có thể bị tính tiền. Không dùng thì cứ để sang một bên.

Kết lại

Bữa sáng Hà Nội ngày se lạnh không cần cầu kỳ: một bát bún ốc chua dịu, đĩa bánh cuốn nóng hổi, rồi tách cà phê trứng bên hồ là đủ để nhớ lâu. Hãy dậy sớm một hôm, ghé chợ Long Biên, len vào ngõ Đồng Xuân và ăn như người Hà Nội vẫn ăn. Bạn sẽ thấy thành phố này thân quen hơn rất nhiều.