Đi liên tỉnh tự túc: chọn tàu, xe khách hay máy bay theo quãng đường

Lần đầu tự lên lịch trình ở Việt Nam, nhiều người nhìn bản đồ thấy hai điểm khá gần nhưng đi mất gần cả ngày. Có người lại ngồi tàu hơn một ngày cho chặng mà máy bay chỉ mất khoảng hai tiếng. Chọn phương tiện theo quãng đường, địa hình và người đi cùng sẽ giúp bạn giữ sức và thời gian cho phần vui nhất của chuyến đi.

Mẹo chọn phương tiện cho từng chặng

1. Chia chặng theo quãng đường trước khi chọn phương tiện

Có thể áp dụng một quy tắc đơn giản. Dưới khoảng 300 km, xe khách hoặc xe limousine thường tiện nhất. Khoảng 300–700 km, tàu đêm hoặc xe giường nằm giúp bạn ngủ trên đường và tiết kiệm một đêm khách sạn. Trên khoảng 800–1.000 km, máy bay gần như luôn là lựa chọn hợp lý. Đây chỉ là mốc tham khảo: đường đèo miền núi di chuyển 200 km kéo dài như 400 km đường bằng.

2. Tính thời gian thực tế, đừng chỉ nhìn số km

Đường bộ ở Việt Nam đi chậm hơn nhiều người nghĩ vì qua khu dân cư, đèo dốc và các điểm dừng đón trả khách. Tàu Thống Nhất chạy với tốc độ trung bình khá thấp. Đi trọn tuyến Hà Nội – TP. Hồ Chí Minh có thể mất khoảng 30 giờ, từ miền Trung ra Bắc hoặc vào Nam thường mất khoảng 16 giờ. Khi lập lịch, hãy cộng thêm 1–2 tiếng dự phòng cho mỗi chặng đường bộ dài.

3. Bay khi chặng dài hoặc lịch trình ngắn ngày

Máy bay nội địa có giá khá dễ chịu và có chuyến hằng ngày tới hầu hết thành phố lớn. Nên bay khi bạn chỉ có 1–2 tuần mà muốn đi cả ba miền, hoặc khi chặng đường bộ vượt quá một ngày. Nhớ tính cả thời gian ra sân bay, làm thủ tục và chờ hành lý, thường thêm khoảng 2–3 tiếng mỗi chuyến. Vì vậy với chặng ngắn, ví dụ Hà Nội đi Ninh Bình, đi xe thường nhanh hơn. Vé rẻ thường có khi đặt sớm và tránh giờ cao điểm. Giá dịp lễ Tết có thể tăng mạnh.

4. Chọn tàu khi muốn thoải mái và ngắm cảnh

Tàu hợp với người muốn duỗi chân, đi lại, ăn uống trên đường và ngắm cảnh, nhất là đoạn ven biển miền Trung. Khoang giường nằm có bốn hoặc sáu giường. Khoang bốn giường yên tĩnh hơn, rất hợp với gia đình đi bốn người. Khách đi một mình thì dễ làm quen bạn đồng hành. Nên chọn tàu đêm cho chặng khoảng 10–12 tiếng: lên tàu buổi tối, sáng hôm sau đã tới nơi.

5. Xe khách giường nằm: rẻ và phủ rộng, nhất là vùng núi

Xe khách là phương tiện phủ rộng nhất, đi được tới những nơi không có tàu và chưa có sân bay. Xe giường nằm hoặc ghế ngả sâu được nhiều người chọn cho chặng đêm. Giá thường thấp hơn tàu và máy bay. Đổi lại, giường hẹp, khó ngủ với người cao lớn, và xe đôi khi dừng đón khách dọc đường. Xe limousine cỡ nhỏ đắt hơn một chút nhưng êm, đông người dùng cho chặng ngắn quanh các thành phố lớn.

6. Ví dụ: Hà Nội đi Hà Giang hoặc Cao Bằng từ bến xe Mỹ Đình

Hà Giang và Cao Bằng hiện chưa có sân bay dân dụng nên xe khách là cách phổ biến nhất. Từ bến xe Mỹ Đình, xe đi Hà Giang chạy thường xuyên cả ngày lẫn đêm. Tuyến Cao Bằng cũng có nhiều chuyến. Mỗi chặng thường mất khoảng 6–8 tiếng tùy tuyến đường và số lần dừng.

Mỗi khung giờ có ưu điểm riêng:

• Xe đêm giúp bạn tới nơi lúc sáng sớm và bắt đầu vòng cung đường ngay.
• Xe ngày cho bạn ngắm cảnh và an toàn hơn trên đường đèo.

Hà Giang nổi tiếng với vòng cung đường đi khoảng 4 ngày qua cao nguyên đá Đồng Văn, đèo Mã Pí Lèng và cột cờ Lũng Cú. Xe máy thuê dễ tìm ở thành phố Hà Giang. Hãy chỉ lái ban ngày, giảm tốc ở khúc cua và dừng hẳn khi trời tối. Đổi đủ tiền mặt trước khi đi vì ATM ở vùng cao khá thưa.

7. Đặt vé đúng lúc

Mốc đặt vé nên nhớ:

• Vé tàu: đặt trước vài ngày vào ngày thường, trước vài tuần vào dịp lễ Tết, vì khoang tốt hết rất nhanh.
• Xe khách: thường đặt trước 1–2 ngày là đủ, dịp lễ nên đặt trước khoảng hai tuần.
• Máy bay: đặt càng sớm thường càng rẻ, nhất là chặng Hà Nội – TP. Hồ Chí Minh và các tuyến đi biển vào mùa hè.

Nên mua qua kênh chính thức của hãng hoặc của bến xe, ga tàu. Chụp lại vé điện tử phòng khi điện thoại mất sóng ở vùng núi.

8. Lưu ý khi đi cùng trẻ em

Trên tàu, quy định vé trẻ em tính theo tuổi hoặc chiều cao, nên hãy kiểm tra trước khi đặt. Với máy bay, trẻ dưới 2 tuổi thường ngồi lòng người lớn và chỉ trả một khoản phí nhỏ. Từ 2 tuổi trở lên, trẻ cần có ghế riêng.

Đường đèo dễ gây say xe, nên khi đi miền núi:

• Cho trẻ ăn nhẹ trước khi đi.
• Chọn chỗ ở phía trước xe.
• Mang theo thuốc chống say, túi nôn và áo ấm.

Xe khách hiếm khi có ghế an toàn cho trẻ. Với gia đình có con nhỏ, thuê xe riêng có tài xế cho chặng miền núi là phương án đáng cân nhắc.

9. Tránh mùa mưa lũ cho các chặng đường bộ

Một số tỉnh miền Trung và miền Bắc có lũ lụt, sạt lở gần như hằng năm vào mùa mưa. Khi đó đường đèo có thể tạm đóng và tàu có thể bị chậm. Nếu buộc phải đi mùa này, hãy theo dõi dự báo thời tiết và để lịch trình thật linh hoạt. Bay qua các chặng dễ bị chia cắt cũng là một cách để giảm rủi ro.

10. Kết hợp nhiều phương tiện trong một hành trình

Lịch trình hiệu quả thường kết hợp nhiều loại phương tiện. Ví dụ: bay Hà Nội – Đà Nẵng, đi xe ngắn sang Hội An, đi tàu ngắm cảnh ra Huế, rồi bay tiếp vào TP. Hồ Chí Minh. Ở miền Bắc, có thể đi xe đêm lên Hà Giang, chạy xe máy hoặc thuê xe riêng vòng cung đường, rồi bắt xe khách về lại Hà Nội. Ở mỗi điểm dừng, xe đạp thuê theo ngày là cách dạo phố cổ vừa rẻ vừa thú vị.

Những lỗi nên tránh

• Ước thời gian theo số km: 300 km đường núi có thể mất gần trọn một ngày.
• Đặt vé sát ngày vào dịp lễ Tết: dễ hết chỗ hoặc phải mua giá cao, đặc biệt là vé tàu và máy bay.
• Lái xe máy đèo núi vào ban đêm hoặc thiếu kinh nghiệm: hãy đội mũ bảo hiểm, chỉ đi ban ngày, hoặc thuê người lái có kinh nghiệm.
• Giao giấy tờ tùy thân quan trọng tùy tiện: khi thuê xe dài ngày, hỏi rõ điều kiện đặt cọc trước khi đưa hộ chiếu.
• Xếp quá nhiều chặng dài liên tiếp: cả nhà, nhất là trẻ nhỏ, sẽ mệt và mất hứng thú.

Lời kết

Không có phương tiện nào tốt nhất cho mọi chặng. Chặng ngắn hợp với xe, chặng trung bình hợp với tàu hoặc xe đêm, còn chặng dài nên bay. Riêng vùng núi như Hà Giang, Cao Bằng thì xe khách từ Mỹ Đình vẫn là lựa chọn quen thuộc. Lên kế hoạch theo quãng đường thực tế, đặt vé đúng lúc và chừa thời gian dự phòng, chuyến đi tự túc của bạn sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều.