Du lịch Việt Nam dịp Tết và Trung Thu: mẹo đặt vé, ăn gì khi quán đóng

Nhiều du khách quốc tế háo hức đón Tết ở Việt Nam, rồi bất ngờ khi vé tàu xe hết sạch, giá phòng tăng và con phố ẩm thực nhộn nhịp bỗng đóng cửa gần hết. Trung Thu lại khác: hàng quán vẫn mở nhưng phố đèn lồng chật kín người. Những mẹo dưới đây giúp bạn lên lịch, đặt chỗ và ăn uống ngon lành trong những dịp lễ lớn nhất năm.

9 mẹo cho chuyến đi dịp lễ hội

1. Đối chiếu lịch âm trước khi chốt ngày bay

Phần lớn lễ hội truyền thống Việt Nam tính theo âm lịch, nên ngày dương lịch thay đổi mỗi năm. Hãy tra lịch âm của năm bạn muốn đi, rồi ghép lễ hội với món ăn để chuyến đi thêm trọn vẹn:

• Tết Nguyên Đán (mùng 1 tháng Giêng âm lịch, thường rơi vào cuối tháng 1 hoặc tháng 2): bánh chưng, bánh tét, giò lụa, dưa hành, mứt Tết.
• Hội Lim (khoảng 12–13 tháng Giêng, Bắc Ninh): nghe hát quan họ trên thuyền, ghé quán ven đường thử món quê miền Bắc.
• Lễ hội Đền Hùng (8–11 tháng 3 âm lịch, Việt Trì, Phú Thọ): đoàn hành hương lên núi; bánh chưng, bánh giầy gắn với truyền thuyết Vua Hùng.
• Festival Huế (thường khoảng cuối tháng 4 – đầu tháng 5): dịp tốt để thử bún bò Huế và các loại bánh Huế.
• Lễ Vu Lan (rằm tháng 7 âm lịch, khoảng cuối tháng 8 – đầu tháng 9): nhiều người ăn chay, quán chay đông hơn ngày thường.
• Quốc khánh 2/9: diễu hành và pháo hoa ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh; phố xá đông, nên đặt bàn sớm.
• Tết Trung Thu (rằm tháng 8 âm lịch): múa lân, rước đèn, bánh nướng và bánh dẻo.
• Oóc Om Bóc (đêm 14 tháng 10 âm lịch, Sóc Trăng): đua ghe Ngo của người Khmer; thử bún nước lèo, cốm dẹp.

2. Đặt vé máy bay, tàu, xe càng sớm càng tốt

Trước Tết, hàng triệu người về quê; sau Tết, họ lại đổ về thành phố. Vé máy bay, tàu hỏa và xe khách ở hai đợt cao điểm này thường hết rất sớm và giá cao hơn ngày thường, nên hãy đặt trước vài tháng nếu có thể. Mẹo nhỏ: chính những ngày mùng 1, mùng 2 Tết thường vắng khách hơn, phù hợp để di chuyển giữa các thành phố. Chỉ mua vé qua kênh chính thức của hãng hoặc đại lý uy tín để tránh vé giả.

3. Chọn phòng có chính sách hủy linh hoạt và hỏi kỹ phụ phí

Nhiều khách sạn, homestay tăng giá hoặc thu phụ phí dịp Tết, và một số nơi nhỏ có thể tạm nghỉ. Khi đặt phòng, hãy hỏi trước: nhà hàng trong khách sạn có phục vụ những ngày Tết không, lễ tân có hỗ trợ gọi xe không. Ưu tiên chỗ ở gần khu trung tâm hoặc khu du lịch, nơi dịch vụ hoạt động lại sớm nhất.

4. Tích trữ đồ ăn trước đêm Giao thừa

Chợ và siêu thị đông nghẹt vào những ngày 28–29 Tết, và nhiều chợ đóng sớm chiều 30. Hãy mua trước những thứ để được vài ngày: trái cây, bánh mì gói, mì ăn liền, sữa chua, hạt, bánh quy, nước uống. Bánh chưng, bánh tét và giò lụa đóng gói sẵn cũng là lựa chọn hay vì ăn được nhiều ngày, không cần nấu. Nếu phòng có tủ lạnh, bạn sẽ chủ động hơn rất nhiều.

5. Biết nơi nào vẫn mở cửa

Trong những ngày đầu năm, cửa hàng tiện lợi, chuỗi cà phê, đồ ăn nhanh và nhà hàng khách sạn thường vẫn hoạt động, dù có thể rút ngắn giờ. Khu phố du lịch như phố cổ Hà Nội, trung tâm TP. Hồ Chí Minh hay Hội An cũng nhộn nhịp trở lại nhanh hơn khu dân cư. Quán ăn gia đình thường mở lại dần sau vài ngày; ứng dụng bản đồ có thể chưa cập nhật giờ nghỉ Tết, nên hỏi lễ tân là cách chắc chắn nhất. Xe đẩy bán chè, kem, bánh ngọt vỉa hè cũng thường quay lại sớm, là món ăn vặt rẻ khi bạn đói giữa buổi.

6. Thử món Tết thay vì đi tìm món quen

Tết là dịp hiếm hoi để nếm những món chỉ xuất hiện đầu năm. Miền Bắc có bánh chưng vuông, giò lụa, dưa hành; miền Nam có bánh tét, thịt kho trứng, củ kiệu. Nếu được một gia đình Việt mời ăn Tết, hãy nhận lời: đó là trải nghiệm đáng nhớ nhất mà không tour nào bán được. Mang theo chút quà nhỏ như giỏ trái cây hay hộp bánh là đủ lịch sự.

7. Ngày mùng 1 và rằm: tận dụng đồ chay

Phật tử thường ăn chay vào mùng 1 và rằm âm lịch, nên những ngày này quán chay và chợ sáng bán món chay nhiều hơn. Tìm bảng hiệu có chữ "quán chay" hoặc "cơm chay", và học vài câu: "Tôi ăn chay", "không thịt", "không nước mắm". Thêm chữ "chay" sau tên món để gọi phiên bản không thịt, như phở chay, bánh mì chay, gỏi cuốn chay. Quán chay gần chùa thường giá phải chăng; buffet chay cũng được nhiều du khách thích vì nhiều món lạ, giá mềm. Các món nên thử: nộm hoa chuối, đậu sốt cà chua, rau muống xào tỏi, cao lầu chay ở Hội An. Đặc biệt, những ngày này các chùa lớn có đãi món chay miễn phí cho khách viếng chùa vào buổi trưa khoảng 11h đến 12h.

8. Trung Thu: ra phố sớm và mua bánh trước

Khác với Tết, Trung Thu không phải kỳ nghỉ dài nên hàng quán vẫn mở bình thường. Điều cần lưu ý là tối rằm tháng 8 phố đèn lồng rất đông, nhất là ở Hà Nội và Hội An, nên hãy đi trước giờ cao điểm hoặc ăn tối sớm. Bánh nướng, bánh dẻo bán nhiều tuần trước lễ; mua vài ngày trước để có nhiều lựa chọn. Kết thúc buổi tối bằng một ly chè như chè trôi nước, chè sương sa hạt lựu hay chè khúc bạch là hợp không khí lễ hội.

9. Chuẩn bị tiền mặt và hiểu phong tục đầu năm

Ngân hàng nghỉ Tết, một số cây ATM có thể hết tiền, nên hãy rút đủ tiền mặt trước kỳ nghỉ, kể cả tiền lẻ cho hàng rong. Người Việt có tục lì xì: trao phong bao đỏ có ít tiền mới cho trẻ em để chúc may mắn; bạn có thể chuẩn bị vài phong bao nếu đến thăm gia đình nào đó. Đầu năm, người ta kiêng cãi vã và nói điều xui, nên giữ không khí vui vẻ là cách hòa nhập tốt nhất.

Những lỗi nên tránh

• Đặt vé sát ngày rồi hy vọng có vé hủy: dịp Tết hầu như không còn chỗ trống.
• Tin hoàn toàn vào giờ mở cửa trên ứng dụng bản đồ, rồi đi bộ xa đến quán đã nghỉ.
• Không mua đồ ăn dự trữ trước Giao thừa, đặc biệt khi ở homestay xa trung tâm.
• Lên lịch tham quan bảo tàng, cơ quan những ngày đầu năm mà không kiểm tra trước, vì nhiều nơi đóng cửa.
• Đi xem pháo hoa hay phố đèn lồng vào giờ cao điểm mà không hẹn trước điểm gặp nếu đi cùng gia đình, trẻ nhỏ.

Lời kết

Tết và Trung Thu là lúc Việt Nam rực rỡ và giàu cảm xúc nhất. Chỉ cần đặt vé sớm, chuẩn bị chút đồ ăn và biết nơi nào vẫn mở cửa, bạn sẽ không còn lo phố vắng mà có thể thong thả tận hưởng không khí đoàn viên, ăn bánh chưng, ngắm đèn lồng như một người Việt thực thụ.